Excel ile Stok Takibi Ne Zaman Yetmez? 7 İşaret ve Sonraki Adım

Excel ile stok takibi, tek kişinin tuttuğu ve az hareket gören bir depo için yeterlidir. Birden fazla kişi aynı anda kayıt girdiğinde, sayım ile dosya tutmamaya başladığında ve etiket ile irsaliye ayrı ayrı hazırlandığında yetmez. Bu noktada seçenekler hazır stok programı ya da işletmeye özel bir stok takip yazılımıdır. Bu yazıda Excel stok tablosunun doğru yapısını, sınırını gösteren yedi işareti ve sonraki adımın nasıl seçileceğini anlatıyoruz.

5 dk okuma

Excel ile stok takibi, malzeme giriş ve çıkışlarını bir tabloda tutup kalan miktarı formüllerle hesaplamaktır. Tek kişinin yönettiği, ürün çeşidi az ve hareketi seyrek bir depo için iyi bir başlangıçtır. Aynı dosyaya birden fazla kişi kayıt girmeye başladığında, sayımda çıkan miktar dosyayla tutmadığında ve etiket ile irsaliye ayrı yerlerde yeniden yazıldığında Excel'in sınırına gelinmiştir.

Bu yazı stok tarafına odaklanıyor. Excel ile yürüyen bir süreci genel olarak web uygulamasına taşımayı ayrı bir yazıda anlattık, burada o adımları tekrarlamıyoruz.

Excel stok tablosunun temel yapısı

Excel'de düzgün bir stok takibi ürün listesi, hareket kayıtları ve stok özeti olmak üzere üç sayfadan oluşur.

  • Ürün listesi. Her ürünün kodu, adı, birimi ve varsa en düşük stok seviyesi bir kez tanımlanır.
  • Hareket kayıtları. Her giriş ve çıkış ayrı bir satırdır. Satıra tarih, ürün kodu, miktar, hareket türü ve belge numarası yazılır.
  • Stok özeti. Kalan miktar, hareket satırlarından ürün koduna göre toplanarak hesaplanır.

En sık yapılan hata, kalan miktarı elle güncellenen tek bir hücrede tutmaktır. Bu durumda miktarın neden o değerde olduğunu geriye doğru izlemek mümkün olmaz. Stok miktarını her zaman hareketlerden hesaplayın.

Hareket türünü ve ürün kodunu serbest metin olarak yazdırmak da sık görülen bir hatadır. Aynı ürün bir satırda büyük, bir satırda küçük harfle girildiğinde toplamlar bölünür. Excel'in veri doğrulama özelliğiyle bu alanları sabit bir listeden seçtirmek hataları azaltır.

Excel ile stok takibinin yettiği durumlar

Excel ile stok takibi, kayıtları tek bir kişinin girdiği ve günlük hareket sayısının az olduğu işletmelerde yeter. Küçük bir atölyenin sarf malzemesi, bir ofisin demirbaş listesi ya da yeni kurulan bir e-ticaret işinin ilk ürünleri bu gruba girer.

Bu aşamada bir yazılıma geçmek erken olabilir. Önce tabloyu yukarıdaki düzende kurmak, ürün kodlarını tekilleştirmek ve sayımı düzenli yapmak daha çok fayda sağlar. Ürün ve hareket verisi temiz tutulursa ileride bir sisteme geçerken aktarım da kolaylaşır.

Excel'in yetmediğini gösteren yedi işaret

Aşağıdaki işaretlerden birkaçı sizde varsa stok takibi Excel'in kaldırabileceğinden büyümüştür.

  1. Sayımda çıkan miktar ile dosyadaki miktar düzenli olarak tutmuyor.
  2. Aynı dosyayı birden fazla kişi açıyor ve son hâli kimin kaydettiği belirsiz kalıyor.
  3. Giriş, çıkış ve sevkiyat farklı dosyalarda tutuluyor, toplam elle birleştiriliyor.
  4. Etiket ve irsaliye ayrı programlarda, aynı bilgiler yeniden yazılarak hazırlanıyor.
  5. Depo, üretim ve ofis güncel miktarı aynı anda göremiyor, rakam telefonla soruluyor.
  6. Lot, seri numarası ya da raf konumu için sütun eklendikçe dosya yavaşlıyor.
  7. Bir ürünün geçen ay neden eksildiğini sorduğunuzda cevap için dosyaları tek tek açmak gerekiyor.

Bu işaretlerin çoğu stoğa özgü sayılmaz. Sipariş, iş takibi ve teklif dosyalarında da aynı belirtiler görülür. Genel uyarı işaretlerini ve bir süreci adım adım taşımayı Excel ile yürüttüğünüz süreci web uygulamasına taşımak yazımızda anlattık.

Excel dosyasını büyütmenin sınırları

Excel'in sınırına gelen ekipler genellikle önce dosyayı büyütmeyi dener. Makrolar eklenir, dosya ortak bir klasöre ya da bulut depolamaya taşınır, her bölüm için ayrı sayfa açılır. Bu adımlar bir süre işe yarar ve sorunu erteler.

  • Makrolar. İşlemleri hızlandırır, ama makroyu yazan kişi ayrıldığında dosyanın bakımı zorlaşır.
  • Bulutta ortak dosya. Birden fazla kişinin aynı anda açmasını sağlar. Kimin neyi neden değiştirdiği ise yine belirsiz kalır.
  • Bölüm başına ayrı sayfa. Herkesin alanını ayırır, ama toplamı almak yine elle birleştirmeye kalır.

Bu noktada asıl ihtiyaç, kayıtların tek bir veritabanında, yetkiye göre ve iz bırakarak tutulmasıdır. Bu da bir stok programının ya da yazılımının işidir. Excel bu aşamada da işe yarar. Veri yazılımda tutulur, Excel ise yazılımdan alınan raporların analiz aracı olarak kalır.

Hazır stok programı ile özel stok takip yazılımının karşılaştırılması

Hazır stok programı, standart alış satış yapan ve depo düzeni basit olan işletmeler için hızlı ve uygun bir seçenektir. Özel stok takip yazılımı ise stok üretim, fason ve sevkiyatla iç içe olduğunda ya da etiket ve belge düzeniniz size özgü olduğunda öne çıkar.

  • Başlangıç. Hazır program hemen kurulur. Özel yazılım analiz ve geliştirme süresi ister.
  • Stok kartı. Hazır programda kart alanları programın tanımladığı kadardır. Özel yazılımda kart ürününüzün kendi özellikleriyle kurulur.
  • Etiket ve belge. Hazır programda şablonlar sınırlıdır. Özel yazılımda ürün, koli ve palet etiketleri ile müşteriye özel düzenler hazırlanabilir.
  • Maliyet yapısı. Hazır programda lisans ya da abonelik ödenir. Özel yazılımda geliştirme ve bakım bedeli vardır, kullanıcı başı lisans yoktur.

Ares Vida için kurduğumuz sistemde stok; sipariş, üretim, satın alma ve sevkiyatla aynı yerde duruyor. Barkodlu etiketler ve irsaliyeler sistemdeki kayıtlardan PDF olarak üretiliyor. Modülleri ve karşılaştırmanın tamamını stok takip yazılımı sayfamızda anlattık.

Excel'den stok yazılımına geçerken yapılacaklar

Geçişin ilk işi, Excel'deki ürün listesini ve hareketleri temizlemektir. Tekrar eden ürün kodları birleştirilir, birimler tek tipe getirilir ve açılış stoğu bir sayımla doğrulanır.

  1. Ürün kodlarını ve birimleri tekilleştirin.
  2. Geçiş tarihinde bir sayım yapın ve bu sayımı açılış stoğu olarak kullanın.
  3. Satın alma, üretime çıkış, sevkiyat ve iade gibi her hareketin hangi belgeyle yapılacağını yazın.
  4. Geçiş dönemini kısa tutun ve Excel dosyasını belirli bir tarihten sonra yalnızca okunur hâle getirin.

Kayıtların aktarımını tekrar çalıştırılabilen bir işlem olarak yazıyoruz, böylece geçişten önce defalarca test edilebiliyor. Deponuzun işleyişine göre kurulan bir özel iş uygulaması düşünüyorsanız işe malzemenin depoya nasıl girip çıktığını birlikte çizerek başlıyoruz.

Barkodlu stok takibi için ayrı bir cihaz sistemi gerekir mi?

Çoğu durumda gerekmez. Barkod okuyucular çoğunlukla klavye gibi çalışır ve okunan kodu ekrandaki alana yazar. Bu yüzden web tabanlı bir stok uygulaması standart bir okuyucuyla kullanılabilir.

Etiket basmak için bir etiket yazıcısı ya da etiket kâğıdı basabilen bir yazıcı yeterlidir. Etiket şablonları yazılımın içinde hazırlanır ve ürün kodu, sipariş numarası ya da üretim tarihi gibi bilgiler kayıttan kendiliğinden gelir. Excel'de barkod yazı tipiyle etiket basmak mümkündür, ama her etiketin bilgisi yine elle girilir.

Özet

Excel ile stok takibi, tek kişinin yönettiği küçük bir depo için yeterlidir, yeter ki miktar hareketlerden hesaplansın. Birden fazla kişi kayıt girdiğinde, sayım tutmadığında ve etiket ile belge ayrı hazırlandığında bir stok programına geçme zamanı gelmiştir. Standart alış satış için hazır program, stok üretim ve sevkiyatla iç içeyse özel stok takip yazılımı daha uygundur.

SSS

Excel ile stok takibi hakkında sık sorulanlar

Excel'deki stok listesi yeni bir sisteme aktarılabilir mi?
Evet. Ürün ve hareket kayıtları temizlenerek aktarılır. Açılış stoğunu geçiş günündeki bir sayımla doğrulamayı öneriyoruz.
Stok yazılımından tekrar Excel'e rapor alınabilir mi?
Evet. Raporların Excel'e aktarılmasını genellikle baştan planlıyoruz. Analiz Excel'de sürebilir, veri ise tek bir kaynaktan gelir.
Birden fazla depo aynı sistemde takip edilebilir mi?
Evet. Depo, bölüm ya da raf gibi konumları işletmenizin kullandığı ayrıntıda modelliyoruz.
Stok takip yazılımı telefondan ya da tabletten kullanılabilir mi?
Evet. Web tabanlı olduğu için tarayıcısı olan her cihazdan açılır. Ekranları depoda kullanılacak cihaza göre tasarlıyoruz.

Deponuzun işleyişini birlikte modelleyelim.

Malzemenin depoya nasıl girip çıktığını ve hangi belgelerin basıldığını dinleyelim. Hazır program yetiyorsa söyleyelim, yetmiyorsa ilk modülü birlikte belirleyelim.